Madhurashtakam
मधुराष्टकम्
Stotram Vallabhacharyaवल्लभाचार्य
Krishna
अधरं मधुरं वदनं मधुरं नयनं मधुरं हसितं मधुरम्। हृदयं मधुरं गमनं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Adharam Madhuram Vadanam Madhuram Nayanam Madhuram Hasitam Madhuram Hridayam Madhuram Gamanam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His lips are sweet, His face is sweet, His eyes are sweet, His smile is sweet. His heart is sweet, His very gait is sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
अधर मधुर हैं, मुख मधुर है, नयन मधुर हैं, हंसी मधुर है। हृदय मधुर है, चाल मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
वचनं मधुरं चरितं मधुरं वसनं मधुरं वलितं मधुरम्। चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Vachanam Madhuram Charitam Madhuram Vasanam Madhuram Valitam Madhuram Chalitam Madhuram Bhramitam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His speech is sweet, His deeds are sweet, His garments are sweet, His gentle gestures sweet. His every movement sweet, His wandering steps sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
वचन मधुर हैं, चरित्र मधुर है, वस्त्र मधुर हैं, अंगभंगिमा मधुर है। चलना मधुर है, घूमना मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ। नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Venur Madhuro Renur Madhurah Panir Madhurah Padau Madhurau Nrityam Madhuram Sakhyam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His flute is sweet, the dust of His feet is sweet, His hands are sweet, His feet, each step, are sweet. His dance is sweet, His friendship is sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
वेणु मधुर है, चरण-रज मधुर है, हाथ मधुर हैं, दोनों चरण मधुर हैं। नृत्य मधुर है, मित्रता मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
गीतं मधुरं पीतं मधुरं भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम्। रूपं मधुरं तिलकं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Gitam Madhuram Pitam Madhuram Bhuktam Madhuram Suptam Madhuram Rupam Madhuram Tilakam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His song is sweet, His drinking is sweet, His eating is sweet, His very sleep is sweet. His form is sweet, His tilaka mark is sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
गीत मधुर है, पीना मधुर है, भोजन मधुर है, शयन मधुर है। रूप मधुर है, तिलक मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
करणं मधुरं तरणं मधुरं हरणं मधुरं रमणं मधुरम्। वमितं मधुरं शमितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Karanam Madhuram Taranam Madhuram Haranam Madhuram Ramanam Madhuram Vamitam Madhuram Shamitam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His deeds are sweet, His crossing of the waters sweet, His taking away is sweet, His loving play is sweet. His overflowing grace is sweet, His stilling of suffering sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
कर्म मधुर है, तैरना मधुर है, हरण भी मधुर है, रमण मधुर है। उच्चारण मधुर है, शान्त होना मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
गुञ्जा मधुरा माला मधुरा यमुना मधुरा वीची मधुरा। सलिलं मधुरं कमलं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Gunja Madhura Mala Madhura Yamuna Madhura Vichi Madhura Salilam Madhuram Kamalam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His gunja-berry garland is sweet, His floral garland sweet, The Yamuna river is sweet, her very ripples sweet. Her waters are sweet, the lotus blooming there is sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
गुंजा की माला मधुर है, वनमाला मधुर है, यमुना मधुर है, उसकी लहरें मधुर हैं। उसका जल मधुर है, कमल मधुर हैं: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
गोपी मधुरा लीला मधुरा युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरम्। दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Gopi Madhura Lila Madhura Yuktam Madhuram Muktam Madhuram Drishtam Madhuram Shishtam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His gopis are sweet, His divine play is sweet, His union with them is sweet, His liberation is sweet. His glance is sweet, His grace upon the devoted is sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
गोपियां मधुर हैं, लीला मधुर है, मिलन मधुर है, विरह भी मधुर है। देखना मधुर है, शिष्टता मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
गोपा मधुरा गावो मधुरा यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा। दलितं मधुरं फलितं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Gopa Madhura Gavo Madhura Yashtir Madhura Srishtir Madhura Dalitam Madhuram Phalitam Madhuram Madhuradipaterakhilam Madhuram
His cowherd companions are sweet, His cows are sweet, His staff is sweet, His entire creation is sweet. What He crushes down is sweet, what He brings to fruition sweet; All is sweetness in the Lord of sweetness.
गोप मधुर हैं, गायें मधुर हैं, छड़ी मधुर है, सृष्टि मधुर है। विजय मधुर है, फल मधुर है: मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
Madhurashtakam मधुराष्टकम्
By Vallabhacharya · 8 Verses · ~15th-16th Century CE वल्लभाचार्य · 8 श्लोक · ~15th-16th Century CE
Composed by Vallabhacharya (1479-1531 CE), the founder of the Pushti Marg devotional tradition, this poem is traditionally said to have been sung in the presence of Shrinathji, the child-form of Krishna he served at Govardhan hill (whose image was moved to Nathdwara, Rajasthan, over a century after his passing). Every line ends with the word 'madhuram' (sweet), creating one of the most melodious compositions in devotional literature. Vallabhacharya taught that Krishna's grace (pushti) was the only path to liberation, and this poem embodies that philosophy: everything about Krishna, even his deceptions and mischief, is nothing but sweetness.
पुष्टि मार्ग भक्ति परंपरा के संस्थापक वल्लभाचार्य (1479-1531) द्वारा रचित, यह काव्य परम्परा के अनुसार गोवर्धन पर्वत पर श्रीनाथजी के सम्मुख गाया गया था, जिन बाल-कृष्ण की वे सेवा करते थे (उनका विग्रह उनके देहावसान के सौ वर्ष से भी अधिक बाद राजस्थान के नाथद्वारा ले जाया गया)। प्रत्येक पंक्ति 'मधुरम्' शब्द से समाप्त होती है, जो भक्ति साहित्य की सबसे मधुर रचनाओं में से एक बनाती है। वल्लभाचार्य ने सिखाया कि कृष्ण की कृपा (पुष्टि) ही मोक्ष का एकमात्र मार्ग है, और यह काव्य उस दर्शन को मूर्त रूप देता है: कृष्ण का सब कुछ, उनकी लीलाएं भी, मधुरता ही है।
नयनं मधुरं हसितं मधुरम्।
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Nayanam Madhuram Hasitam Madhuram
Hridayam Madhuram Gamanam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His eyes are sweet, His smile is sweet.
His heart is sweet, His very gait is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. अधर मधुर हैं, मुख मधुर है,
नयन मधुर हैं, हंसी मधुर है।
हृदय मधुर है, चाल मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
वसनं मधुरं वलितं मधुरम्।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Vasanam Madhuram Valitam Madhuram
Chalitam Madhuram Bhramitam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His garments are sweet, His gentle gestures sweet.
His every movement sweet, His wandering steps sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. वचन मधुर हैं, चरित्र मधुर है,
वस्त्र मधुर हैं, अंगभंगिमा मधुर है।
चलना मधुर है, घूमना मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Panir Madhurah Padau Madhurau
Nrityam Madhuram Sakhyam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His hands are sweet, His feet, each step, are sweet.
His dance is sweet, His friendship is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. वेणु मधुर है, चरण-रज मधुर है,
हाथ मधुर हैं, दोनों चरण मधुर हैं।
नृत्य मधुर है, मित्रता मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम्।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Bhuktam Madhuram Suptam Madhuram
Rupam Madhuram Tilakam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His eating is sweet, His very sleep is sweet.
His form is sweet, His tilaka mark is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गीत मधुर है, पीना मधुर है,
भोजन मधुर है, शयन मधुर है।
रूप मधुर है, तिलक मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
हरणं मधुरं रमणं मधुरम्।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Haranam Madhuram Ramanam Madhuram
Vamitam Madhuram Shamitam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His taking away is sweet, His loving play is sweet.
His overflowing grace is sweet, His stilling of suffering sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. कर्म मधुर है, तैरना मधुर है,
हरण भी मधुर है, रमण मधुर है।
उच्चारण मधुर है, शान्त होना मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
यमुना मधुरा वीची मधुरा।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Yamuna Madhura Vichi Madhura
Salilam Madhuram Kamalam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
The Yamuna river is sweet, her very ripples sweet.
Her waters are sweet, the lotus blooming there is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गुंजा की माला मधुर है, वनमाला मधुर है,
यमुना मधुर है, उसकी लहरें मधुर हैं।
उसका जल मधुर है, कमल मधुर हैं:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरम्।
दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Yuktam Madhuram Muktam Madhuram
Drishtam Madhuram Shishtam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His union with them is sweet, His liberation is sweet.
His glance is sweet, His grace upon the devoted is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गोपियां मधुर हैं, लीला मधुर है,
मिलन मधुर है, विरह भी मधुर है।
देखना मधुर है, शिष्टता मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Yashtir Madhura Srishtir Madhura
Dalitam Madhuram Phalitam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His staff is sweet, His entire creation is sweet.
What He crushes down is sweet, what He brings to fruition sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गोप मधुर हैं, गायें मधुर हैं,
छड़ी मधुर है, सृष्टि मधुर है।
विजय मधुर है, फल मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
नयनं मधुरं हसितं मधुरम्।
हृदयं मधुरं गमनं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
वसनं मधुरं वलितं मधुरम्।
चलितं मधुरं भ्रमितं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ।
नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
भुक्तं मधुरं सुप्तं मधुरम्।
रूपं मधुरं तिलकं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
हरणं मधुरं रमणं मधुरम्।
वमितं मधुरं शमितं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
यमुना मधुरा वीची मधुरा।
सलिलं मधुरं कमलं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
युक्तं मधुरं मुक्तं मधुरम्।
दृष्टं मधुरं शिष्टं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
यष्टिर्मधुरा सृष्टिर्मधुरा।
दलितं मधुरं फलितं मधुरं
मधुराधिपतेरखिलं मधुरम्॥
Nayanam Madhuram Hasitam Madhuram
Hridayam Madhuram Gamanam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Vasanam Madhuram Valitam Madhuram
Chalitam Madhuram Bhramitam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Panir Madhurah Padau Madhurau
Nrityam Madhuram Sakhyam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Bhuktam Madhuram Suptam Madhuram
Rupam Madhuram Tilakam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Haranam Madhuram Ramanam Madhuram
Vamitam Madhuram Shamitam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Yamuna Madhura Vichi Madhura
Salilam Madhuram Kamalam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Yuktam Madhuram Muktam Madhuram
Drishtam Madhuram Shishtam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
Yashtir Madhura Srishtir Madhura
Dalitam Madhuram Phalitam Madhuram
Madhuradipaterakhilam Madhuram
His eyes are sweet, His smile is sweet.
His heart is sweet, His very gait is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. अधर मधुर हैं, मुख मधुर है,
नयन मधुर हैं, हंसी मधुर है।
हृदय मधुर है, चाल मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
His garments are sweet, His gentle gestures sweet.
His every movement sweet, His wandering steps sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. वचन मधुर हैं, चरित्र मधुर है,
वस्त्र मधुर हैं, अंगभंगिमा मधुर है।
चलना मधुर है, घूमना मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
His hands are sweet, His feet, each step, are sweet.
His dance is sweet, His friendship is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. वेणु मधुर है, चरण-रज मधुर है,
हाथ मधुर हैं, दोनों चरण मधुर हैं।
नृत्य मधुर है, मित्रता मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
His eating is sweet, His very sleep is sweet.
His form is sweet, His tilaka mark is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गीत मधुर है, पीना मधुर है,
भोजन मधुर है, शयन मधुर है।
रूप मधुर है, तिलक मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
His taking away is sweet, His loving play is sweet.
His overflowing grace is sweet, His stilling of suffering sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. कर्म मधुर है, तैरना मधुर है,
हरण भी मधुर है, रमण मधुर है।
उच्चारण मधुर है, शान्त होना मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
The Yamuna river is sweet, her very ripples sweet.
Her waters are sweet, the lotus blooming there is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गुंजा की माला मधुर है, वनमाला मधुर है,
यमुना मधुर है, उसकी लहरें मधुर हैं।
उसका जल मधुर है, कमल मधुर हैं:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
His union with them is sweet, His liberation is sweet.
His glance is sweet, His grace upon the devoted is sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गोपियां मधुर हैं, लीला मधुर है,
मिलन मधुर है, विरह भी मधुर है।
देखना मधुर है, शिष्टता मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।
His staff is sweet, His entire creation is sweet.
What He crushes down is sweet, what He brings to fruition sweet;
All is sweetness in the Lord of sweetness. गोप मधुर हैं, गायें मधुर हैं,
छड़ी मधुर है, सृष्टि मधुर है।
विजय मधुर है, फल मधुर है:
मधुरता के अधिपति का सब कुछ मधुर है।